әуедегі ядролық жарылыс

әуедегі ядролық жарылыс
(Воздушный ядерный взрыв)
жер немесе су бетінен әр түрлі биіктіктегі жарылыс. Мұнда жарылыстың жарқыл бөлігі жер (су) бетіне тимейді. Жоғары биіктіктегі ядролық жарылыс және аласа әуе ядролық жарылысы болады. Жарылыстың қас-қағым сәтінде зор мөлшерде энергия бөлініп, көз қарық-тыратын жарқыл пайда болады. Ол жүздеген километр жер мен аспанды жарықтандырып, найзағай ойнағандай қатты дыбыс шығады. Жарқылдан соң отты шар пайда болып, тез ұлғаяды да, бірнеше километрге көтеріліп, тоқтап, дөңгелек бұлтқа айналады. Соның салдарынан қуатты соққы толқын туады. Жерден көтерілетін шаң бірнеше минуттан соң дөңгелек бұлтпен қосылып, саңырауқұлақ секілді түрге ие болады. Жарылыс бұлты 10—12 мин ішінде 10—15 км биіктікке көтеріледі, ал термоядролық жарылыста 20—30 км-ге көтеріліп, желмен қозғала отырып, өз тұлғасынан айрылып, бірте-бірте тарайды. Ә.я.ж. қаладағы өнеркәсіп орындарын талқандау үшін ұрыс даласындағы адамдар мен техниканы, әуежайдағы ұшақтарды, сондай-ақ ұшып жүрген ұшақтар мен қанатты ракеталарды талқандау үшін қолданылады. Ә.я.ж. кезінде жердің радиоактивтік зақымдануы төменгі әуе жарылысы эпицентріне жақын жерде ғана қауіпті. Радиоактивтік бұлт жолының зақымдауы айтарлықтай емес және әскер қимылдарына елеулі әсер ете алмайды.

Казахский толковый терминологический словарь по военному делу. — Мектеп.

Игры ⚽ Поможем решить контрольную работу

Смотреть что такое "әуедегі ядролық жарылыс" в других словарях:

  • жоғары әуедегі ядролық жарылыс — (Высокий воздушный ядерный взрыв) бірнеше жүз метрлік биіктіктегі жарылыс. Бұл кезде жарықтандырушы аймақ (отты шар) жер үстіне немесе су бетіне тимейді …   Казахский толковый терминологический словарь по военному делу

  • ядролық жарылыс түрлері — (Виды ядерных взрывы) ядролық соққы арқылы орындалатын міндеттер мен объектінің сипатына байланысты ядролық жарылыс әуеде, жер үстінде, жер астында, су үстінде және су астында жүргізілуі мүмкін. Осыған сәйкес жер үсті әуе, биіктікті, су үсті, су… …   Казахский толковый терминологический словарь по военному делу

  • әуедегі төмен ядролық жарылыс — (Низкий воздушный ядерный взрыв) жер үстіне немесе суға тимей, биікте болатын жарылыс. Мұнда жер бетіндегі салыстырмалы түрде қатты объектілер бұзылғанымен, радиоактивті бұлт ізінен жергілікті жер қатты зақымданбайды …   Казахский толковый терминологический словарь по военному делу

  • жер үстіндегі ядролық жарылыс — (Наземный ядерный взрыв) жердің үстінде немесе жарқыл шығару аймағы топырақпен астасатындай биіктікте жасалатын жарылыс. Пішіні жарты шар түрінде болады, жерден шаңды өзімен бірге ілестіре көтеріп, бірнеше минуттан кейін саңырауқұлақ пішініне ие… …   Казахский толковый терминологический словарь по военному делу

  • биіктегі ядролық жарылыс — тропосфера шекарасынан жоғарыда жасалған жарылыс. Б.я.ж тың ең төменгі биіктігі шартты түрде 10 км ден астам. Б.я.ж. әуедегі нысаналарды жоюға қолданылады, ал жердегі нысаналарға, техникаға, фортификациялық құрылыстарға айтарлықтай зақым… …   Казахский толковый терминологический словарь по военному делу

  • су асты ядролық жарылысы — (Подводный ядерный взрыв) су астында белгілі бір тереңдікте өткізілген ядролық зарядтың жарылысы. Жарылыс кезінде бу газдық көпіршіктер жасалуына әкелетін жоғары температура мен қысым аумағы құралады. Оның тез кеңеюі нәтижесінде ауадағы соққы… …   Казахский толковый терминологический словарь по военному делу

  • сәуле жарқылының зақымы — ядролық жарылыс қуатының 40 пайызы кететін зақымдаушы фактор. Негізгі көзі отты шар (әуедегі жарылыста) немесе отты жарты шар (жердегі жарылыс кезінде). Қызуы күн сәулесінен ондаған есе қуатты. Отты шардың сәулесі шарпып, кейде өрт тудырады.… …   Казахский толковый терминологический словарь по военному делу

  • зиянды сәулеге шалдығу — (Световое излучение) ядролық жарылыс кезінде жарқылды аумақ немесе отты шар түрінде шығатын, көрінетін, ультракүлгін және инфрақызыл сәулелердің қуатты тасқыны. 30 мың т ядролық оқ дәрі әуеде жарылғанда жарқылды аумақтың диаметрі 600 700 м ге, ал …   Казахский толковый терминологический словарь по военному делу


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»